काठमाण्डौं, वैशाख २० :

बेलायती राजकुमार ह्यारीले बेलायतमा आफ्नो सुरक्षासम्बन्धी कानुनी चुनौती गुमाउँदा आफू स्तब्ध भएको बताएका छन् ।

क्यालिफोर्नियामा बीबीसीलाई दिएको एक भावनात्मक अन्तर्वार्तामा राजकुमार ह्यारीले भने यस बिषयमा राजाले आफुसँग कुरा गर्ने छैनन्  । बेलायतमा रहँदा आफू र आफ्नो परिवारले पाउनुपर्ने सुरक्षाको स्तरको बारेमा गरिएको अपील राजकुमारले गुमाएका थिए।

बकिङ्घम प्यालेसले भनेको छ,यी सबै मुद्दाहरूलाई अदालतले बारम्बार र सावधानीपूर्वक जाँचेको छ र प्रत्येक अवसरमा एउटै निष्कर्षमा पुगेको छ।
अदालतको शुक्रबारको फैसलापछि राजकुमारले भने,'म यस्तो संसार देख्न सक्दिनँ जहाँ म मेरी श्रीमती र छोराछोरीलाई अहिले नै बेलायत फर्काउनेछु । "म मेरो परिवारसँग मेलमिलाप गर्न मन पराउँछु। अब संघर्ष गरिरहनुको कुनै अर्थ छैन,जीवन बहुमूल्य छ । राजकुमार ह्यारीले भने आफ्नो सुरक्षाको विवाद सँधै अडिग बिन्दुमा रहेको छ ।

राजकुमारले सन् २०२० मा काम गर्ने राजपरिवारबाट राजीनामा दिएर संयुक्त राज्य अमेरिका बसाइँ सरेपछि लागू गरिएको आफ्नो सुरक्षामा गरिएको परिवर्तनलाई उल्टाउन चाहेका थिए। तर पछिल्लो निर्णयले आफुलाई निराश महसुस भएको बताउँदै राजकुमार ह्यारीले आफ्नो अदालतको पराजयलाई पुरानो जमानाको राम्रो संस्थापन'को रूपमा वर्णन गरेका छन् ।  शाही घरानाले आफ्नो सुरक्षा घटाउने निर्णयलाई प्रभावित गरेको आरोप समेत लगाएका छन् ।

सुरक्षासम्बन्धी विवादमा हस्तक्षेप गर्न राजालाई आग्रह गर्नुभएको हो कि होइन भन्ने प्रश्नमा राजकुमार ह्यारीले भने,"मैले उनलाई हस्तक्षेप गर्न कहिल्यै भनेको थिइनँ।
उनले यस निर्णयबारे आफु तहसनहस भएको समेत बताएका छन् ।

ह्यारीले भने,"मलाई पक्का विश्वास छ कि मलाई हानी पुर्याउने केही मानिसहरू त्यहा छन् र  सम्भवत मलाई हानि पुऱ्याउन चाहनेहरू जसले यसलाई ठूलो जीत ठानेका छन् ।“ 
राजकुमार ह्यारीले आफ्नो स्वचालित सुरक्षा अधिकार हटाउने निर्णयले आफूलाई "हरेक दिन" असर पारेको र शाही परिवारले निमन्त्रणा गरेमा मात्र सुरक्षित रूपमा बेलायत फर्कन सक्ने स्थितिमा आफूलाई छोडेको बताएका छन् ।

राजकुमारले सन् २०२० मा आफ्नो सुरक्षा स्थितिमा गरिएको परिवर्तनले आफूलाई मात्र नभई उनकी श्रीमती र पछि उनका छोराछोरीलाई पनि असर गरेको बताएका छन् । 
बेलायतलाई मिस गर्नुभयो कि भनेर सोधिएको प्रश्नमा उनले थपे,'म आफ्नो देशलाई माया गर्छु, मैले जहिले पनि गरेको छु, त्यस देशका केही मानिसले जे गरे पनि र मलाई लाग्छ कि यो वास्तवमै दुःखद छ कि म मेरो बच्चाहरूलाई मेरो मातृभूमि देखाउन सक्षम हुनेछैन। राजकुमार ह्यारीले शुक्रबारको फैसलाले अदालतमार्फत यो जित हासिल गर्ने कुनै उपाय नभएको प्रमाणित गरेको भन्दै थप कानुनी चुनौती नदिइने बताएका छन् ।

यो पारिवारिक विवाद हो र यसले आफुलाई साँच्चै दुःखी तुल्याएको राजकमारले बताएका छन् । बेलायती राजकुमार ह्यारीले आफू र आफ्नो परिवारले भ्रमण गर्दा पाउनुपर्ने सुरक्षाको स्तरलाई लिएर बेलायत सरकारविरुद्ध पछिल्लो कानुनी चुनौती गुमाएको केही समयपछि बीबीसीसँग कुरा गरेका थिए।

कोर्ट अफ अपीलले राजकुमारको मुद्दालाई खारेज गर्यो, जुन एक आधिकारिक समितिले अन्य वरिष्ठ राजपरिवारले प्राप्त गर्ने अनुरूप स्वचालित, पूर्ण-स्केल सुरक्षाको लागि उनको योग्यता हटाउने निर्णय कसरी गर्यो भन्नेमा निर्भर थियो।

शुक्रबार अदालतले राजकुमार ह्यारीले आफू र आफ्नो परिवारले सामना गर्नुपरेको खतराको स्तरबारे शक्तिशाली तर्क गरेको तर उनको गुनासोको भावना कानुनी तर्कमा परिणत नभएको फैसला सुनाईएको थियो।

उनको कानुनी उजुरी रोयल्टी र सार्वजनिक तथ्याङ्कहरूको संरक्षण (रेभेक) नामक एक समितिको वरिपरि केन्द्रित थियो,जसले गृह कार्यालयको तर्फबाट वरिष्ठ राजपरिवारहरूको लागि सुरक्षाको अनुमति दिन्छ । त्यस समयमा सर रिचर्ड मोट्रमद्वारा अध्यक्षता गरिएको थियो।

समितिको नियमअनुसार उनको मुद्दा रेभेकको रिस्क म्यानेजमेन्ट बोर्ड (आरएमबी) समक्ष राखिनुपथ्र्यो । जसले उनको र परिवारको सुरक्षाका लागि खतराको मूल्यांकन गर्ने थियो तर त्यसो हुन सकेन । शुक्रबार वरिष्ठ न्यायाधीशहरूले राजकुमारको सुरक्षाको विषयमा सन् २०२० मा निर्णय गर्दा समिति नीतिबाट अलग गरिएको तर उनको परिस्थितिको जटिलताका कारण यस्तो गर्नु बुद्धिमत्तापूर्ण भएको निष्कर्ष निकालेका थिए।

राजकुमार ह्यारीले रोयल हाउसहोल्डका एक प्रतिनिधि रेभेक कमिटीमा बसेको थाहा पाएपछि शुक्रबारको फैसलाले आफ्नो निर्णय प्रक्रिया कानुनी अवरोधभन्दा पनि शाही घरानाबाट बढी प्रभावित भएको प्रमाणित गरेको दाबी गरे।उनले सन् २०२० को निर्णयमा शाही घरानाले 'हस्तक्षेप'गरेको दाबी गरेका थिए, जसका कारण उनी सबैभन्दा बढी जोखिममा रहेको राजपरिवारको हैसियत 'रातारात' कम भन्दा कम जोखिममा रहेका राजपरिवारमा झरेको उनले बताए ।उनले भने,'त्यसैले यो कसरी सम्भव भयो र त्यसको पछाडिको उद्देश्यमा पनि प्रश्न उठ्छ ।

राजकुमार ह्यारीले बेलायतका प्रधानमन्त्री सर केइर स्टार्मर र गृहमन्त्री यवेट कूपरलाई आफ्नो सुरक्षा मामिलामा हस्तक्षेप गर्न र रेभेक कमिटीले कसरी काम गर्छ भनेर परिवर्तन गर्न आग्रह गरेका छन् ।राजकुमारले शुक्रबार जारी गरेको वक्तव्यमा उनले कुपरलाई पत्र लेख्दै यस विषयमा तत्काल छानबिन गर्न र रेभेक प्रक्रियाको पुनरावलोकन गर्न आग्रह गर्ने बताएका छन् ।