कतारमा सन् २०२२ मा रहेको लुसाइल स्टेडियममा ऐतिहासिक सफलता हासिल गरेको चार वर्षपछि अर्जेन्टिनासँग लगातार दोस्रो पटक विश्वकप जित्दै उपाधि रक्षा गर्ने इतिहास रच्ने अवसर आएको छ।
यदि सफल भयो भने अर्जेन्टिना विश्वकप उपाधि जोगाउने इतिहासमा तेस्रो राष्ट्र बन्नेछ।
टोलीका कप्तान महान् फुटबलर लियोनेल मेसी हुन् । अर्जेन्टिना दक्षिण अमेरिकाको च्याम्पियन पनि हो र यस प्रतियोगितामा पटक–पटक पुनरागमन गर्दै जित निकाल्ने टोलीका रूपमा परिचित छ। तर यति हुँदा हुँदै पनि फाइनलमा उसलाई उपाधिको प्रमुख दाबेदार मानिएको छैन।
अर्जेन्टिनाको बाटोमा युरोपेली च्याम्पियन तथा प्रतियोगिता सुरु हुनुअघि नै उपाधिको सबैभन्दा बलियो दाबेदार मानिएको स्पेन उभिएको छ।
सन् १९६२ मा ब्राजिलले लगातार दोस्रो पटक विश्वकप जितेपछि कुनै पनि राष्ट्रले उपाधि रक्षा गर्न सकेको छैन। अब आधा शताब्दीभन्दा बढी समयपछि त्यो इतिहास दोहोर्याउने लक्ष्यसहित अर्जेन्टिना मैदानमा उत्रिँदैछ।
किन साविक विजेता अर्जेन्टिनालाई फाइनलमा बाहिरी दाबेदार (अन्डरडग) का रूपमा हेरिएको छ र उसले स्पेनलाई स्तब्ध पार्दै उपाधि जोगाउने सम्भावना कति छ भन्ने विषयमा अन्तराष्ट्रिय संचारमाध्यमहरुले विश्लेषण गरेका छन्।
फिफा विश्वकप २०२६ को फाइनल जित्ने प्रमुख दाबेदार किन मानिएको छ स्पेन?
स्पेन विश्वकप २०२६ मा विश्व वरीयताको नम्बर एक टोली र उपाधिको प्रमुख दाबेदारका रूपमा प्रतियोगितामा प्रवेश गरेको थियो। तर प्रतियोगिताको बीचतिर फ्रान्सको आक्रामक प्रदर्शनपछि त्यो हैसियत केही समयका लागि फ्रान्सतर्फ सरेको थियो।
फ्रान्सका स्टार खेलाडीहरू किलियन एम्बाप्पे र बालोन डी ओर विजेता उस्मान डेम्बेलेलाई माइकल ओलिसे र ब्राड्ली बार्कोलाले उत्कृष्ट साथ दिएका थिए। साथै पेरिस सेन्ट–जर्मेन (पीएसजी) का युवा प्रतिभा डिजायर डुए पनि टोलीका महत्वपूर्ण खेलाडी थिए।
युरोपका दुई शक्तिशाली टोलीबीचको सेमिफाइनल अघि फ्रान्सलाई उपाधिको सबैभन्दा बलियो दाबेदार मानिएको थियो तर त्यसका लागि उसले स्पेनलाई हराउनुपर्ने चुनौती पार गर्न आवश्यक थियो।
तर फ्रान्स त्यसमा सफल हुन सकेन।
स्पेनले २–० को जित निकाल्दै खेलमा पूर्ण नियन्त्रण कायम गर्यो। एम्बाप्पे, डेम्बेले र उनका साथीहरू स्पेनको सशक्त प्रदर्शनअघि प्रभाव जमाउन असफल भए र फ्रान्सले खेलमा आफ्नो लय समात्ने अवसरसमेत पाएन।
प्रतियोगिताको पहिलो खेलमा पहिलो पटक विश्वकप खेलेको केप भर्डेसँग बराबरीमा रोकिएपछि स्पेनमाथि चर्को दबाब परेको थियो।
त्यसपछि स्पेनले उरुग्वे, पोर्चुगल र बेल्जियमलाई पराजित गर्दै अघि बढे पनि टोलीले आफ्नो वास्तविक स्तरको प्रदर्शन गर्न सकेको थिएन। तर फ्रान्स विरुद्धको सेमिफाइनलपछि परिस्थिति पूर्ण रूपमा बदलियो।
फ्रान्समाथिको प्रभावशाली जितसँगै स्पेनले आफ्नो आत्मविश्वास पूर्ण रूपमा पुनः प्राप्त गरेको छ ।
अर्जेन्टिनाले स्पेनका कुन बलियो पक्षबाट सावधान रहनुपर्छ?
स्पेनका बलिया पक्ष के हुन् भन्नेभन्दा पनि उनीहरूको कमजोरी कहाँ छ भन्ने प्रश्नको उत्तर दिन झन् कठिन देखिन्छ। टोलीमा स्पष्ट कमजोरीहरू निकै कम देखिएकाले सेमिफाइनलअघिसम्मको अपेक्षाकृत फितलो प्रदर्शन धेरैका लागि आश्चर्यको विषय बनेको थियो।
प्रतियोगिता सुरु हुनुअघि प्रशिक्षक लुइस डे ला फुएन्तेले "एकताबद्ध स्पेन" को सन्देश दिँदै खेलाडी र समर्थकहरूलाई प्रेरित गर्ने प्रयास गरेका थिए।
यस विश्वकपका लागि घोषित स्पेनको टोलीमा रियल म्याड्रिडका एक जना पनि खेलाडी समावेश थिएनन्। त्यसले युरोपेली च्याम्पियन स्पेनको वर्तमान टोलीको क्षमता र सन्तुलनबारे विभिन्न प्रश्नहरू उठाईएको थियो।
तर २६ सदस्यीय टोलीमध्ये आठ जना खेलाडी बार्सिलोनाका छन् जसले गत सिजन सहज रूपमा घरेलु लिग उपाधि जोगाएको थियो।
"मेरो लागि संसारकै सबैभन्दा उत्कृष्ट टोली भनेको स्पेनको राष्ट्रिय टोली हो," प्रशिक्षक लुइस डे ला फुएन्तेले भने।"म खेलाडीहरू कहाँबाट आएका हुन् वा उनीहरूको पृष्ठभूमि के हो भन्ने कुरामा ध्यान दिँदिनँ। महत्त्वपूर्ण कुरा भनेको आफ्नो देशको राष्ट्रिय टोलीको प्रतिनिधित्व गर्न गर्व गर्ने र एकताबद्ध राष्ट्रको हिस्सा बन्न चाहने स्पेनी खेलाडीहरू हुन्," डे ला फुएन्तेले भने।
डे ला फुएन्तेका लागि यो समस्या केवल क्याटालोनियासँग सम्बन्धित विषय मात्र होइन।
स्पेनको सेमिफाइनल टोलीको मिडफिल्ड र आक्रमणतर्फ हेर्दा पेरिस सेन्ट–जर्मेन (पीएसजी) का फाबियान रुइज मिडफिल्डका मुख्य संयोजक हुन्। एलेक्स बेना एट्लेटिको म्याड्रिडका विंगमा चम्किरहेका प्रतिभा हुन्। रोड्री म्यानचेस्टर सिटीका सन् २०२४ का बालोन डीओर विजेता मिडफिल्ड जादुगर हुन्। यता एक्ला अग्रपंक्तिका खेलाडी मिकेल ओयार्जाबालले रियल सोसिडाडलाई विश्व फुटबलको नक्सामा थप चिनाएका छन्।
यस प्रतियोगितामा हालसम्म पाँच गोल गरेका २९ वर्षीय ओयार्जाबालले स्पेनलाई उपाधि दिलाउन सकेमा देशको फुटबल इतिहासमा विशेष स्थान बनाउन सक्छन्।
त्यसपछि आउँछ बार्सिलोनामा आधारित स्पेनको मेरुदण्ड।
लामिन यामाल विश्व फुटबलका नयाँ स्टार खेलाडीका रूपमा उदाएका छन्। प्रतियोगिता सुरु हुनुअघि लागेको ह्यामस्ट्रिङ चोटका कारण उनको प्रदर्शन केही शान्त देखिए पनि रियल म्याड्रिडका प्रतिद्वन्द्वी स्टार किलियन एम्बाप्पेसँगै उनलाई मेसी र क्रिस्टियानो रोनाल्डोपछि विश्व फुटबलका नयाँ सुपरस्टारका रूपमा हेरिएको छ।
१९ वर्षीय यामालले युरो २०२४ जित्ने क्रममा स्पेनलाई सहयोग गर्न धेरै उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका थिए। तर उनका समर्थकहरू विश्वकपमा उनको एउटा निर्णायक जादुई क्षणको प्रतीक्षामा छन्।
डानी ओल्मो स्पेनको आक्रमणका योजनाकार हुन्। उनी मिडफिल्डको रक्षात्मक जोडीबीचबाट खेल सञ्चालन गर्दै विंगर र स्ट्राइकरलाई अवसर सिर्जना गर्ने प्रयास गर्छन्।
केवल १९ वर्षकै उमेरमा पाउ कुबर्सीले क्लब र देश दुवैका लागि डिफेन्सको केन्द्रमा आफ्नो स्थान पक्का गरिसकेका छन्।
स्पेनको टोली कति बलियो छ भन्ने कुरा सायद यसैबाट प्रस्ट हुन्छ कि विश्व फुटबलका सबैभन्दा धेरै खोजिएका प्रतिभामध्ये एक एथलेटिक बिल्बाओका २४ वर्षीय विंगरले खासै खेल्ने अवसर पाएका छैनन्।
युरो २०२४ मा स्पेनको सफल अभियानमा उनले महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए, तर अहिलेको टोलीमा उनको स्थान सुनिश्चित हुन सकेको छैन।
स्पेन र अर्जेन्टिनाबीचको विश्वकप फाइनल कस्तो हुने अपेक्षा गर्न सकिन्छ?
यो फाइनल अर्जेन्टिनाले इंग्ल्यान्डविरुद्ध सेमिफाइनलमा खेलेको २–१ को रोमाञ्चक पुनरागमन जस्तो हुने सम्भावना कम देखिन्छ। त्यसअघि अन्तिम १६ को खेलमा इजिप्टविरुद्ध पनि पछि परेको अवस्थाबाट फर्केर अर्जेन्टिनाले जित निकालेको थियो।
इंग्ल्यान्डले रियल म्याड्रिड, बायर्न म्युनिख, आर्सनल र हालै एन्थोनी गोर्डन अनुबन्ध भएपछि बार्सिलोनाका खेलाडीहरूसहितको बलियो टोली लिएर अर्जेन्टिनामाथि धेरै समय दबाब बनाएको थियो। गोर्डनले ५५औँ मिनेटमा गोल गरेपछि भने खेलको अवस्था परिवर्तन भयो।
त्यसपछि इंग्ल्यान्ड केही पछाडि हट्दा अर्जेन्टिनाले खेलमा नियन्त्रण बढायो र अन्त्यसम्ममा ६४ प्रतिशत बल नियन्त्रण (पोजेसन) कायम गर्यो।
इंग्ल्यान्ड बल नियन्त्रणमा राखेर खेल्ने टोलीका रूपमा परिचित छैन तर स्पेन भने यसै शैलीका लागि प्रसिद्ध छ। स्पेनले मिडफिल्डमा नियन्त्रण कायम राख्ने प्रयास गर्नेछ जसरी गोल गर्नु अघिसम्म इंग्ल्यान्डले गरेको थियो। उसको लक्ष्य मेसीको आक्रमणकारी प्रभावलाई कम गर्दै अर्जेन्टिनालाई थकित बनाउनु हुनेछ।
यदि स्पेनले खेलको जुनसुकै समयमा अग्रता लियो भने पनि प्रशिक्षक लुइस डे ला फुएन्तेले आफ्ना सबै खेलाडीलाई डिफेन्समा मात्र फर्काउने सम्भावना छैन। इंग्ल्यान्डका प्रशिक्षक थोमस टुकेलले बुधबार एटलान्टामा गरेको जस्तो अत्यधिक रक्षात्मक रणनीति स्पेनले अपनाउने अपेक्षा गरिएको छैन।
रोड्री र फाबियान रुइजले खेलको सुरुदेखि अन्त्यसम्म नियन्त्रण कायम गर्ने जिम्मेवारी पाउनेछन्। लामिन यामाल, डानी ओल्मो र एलेक्स बेनाले हरेक अवसरमा मिकेल ओयार्जाबाललाई सहयोग गर्नेछन्। यदि अर्जेन्टिनाले इंग्ल्यान्डविरुद्ध जस्तै खेल बराबरीमा फर्काउन वा जितका लागि सबै शक्ति लगाएर आक्रमण गर्नुपर्यो भने स्पेन तीव्र काउन्टर अट्याक गर्न तयार रहनेछ।
के स्पेनविरुद्ध अर्जेन्टिनाको सबैभन्दा ठूलो आशा मेसी नै हुन्?
करिब दुई दशकसम्म बार्सिलोना र स्पेनी फुटबलका प्रमुख अनुहार बनेका लियोनेल मेसीलाई अर्जेन्टिनाले उपाधि जोगाउने सबैभन्दा ठूलो आशाका रूपमा हेर्नेछ।
यस प्रतियोगितामा आठ गोल गरिसकेका मेसी गोल्डेन बुट जित्ने अवस्थामा छन्। मिकेल ओयार्जाबालले ह्याट्रिक वा त्यसभन्दा बढी गोल नगरेसम्म मेसी नै प्रतियोगिताका सर्वाधिक गोलकर्ता बन्नेछन्। ३९ वर्षको उमेरमा पनि अर्जेन्टिनाको नेतृत्व गर्न सक्ने आफ्नो क्षमता बारे उठेका सबै प्रश्नको उनले जवाफ दिएका छन्।
इंग्ल्यान्डविरुद्धको सेमिफाइनल जितमा अधिकांश समय एक्लो देखिए पनि अन्ततः अर्जेन्टिनाको पुनरागमनमा निर्णायक भूमिका मेसीकै रह्यो। उनले दुई वटा गोलका अवसर सिर्जना गरे। तीमध्ये एउटा अवसरमा लाउटारो मार्टिनेजले अतिरिक्त समयमा हेडरमार्फत विजयी गोल गर्दै प्रतियोगितामा आफ्नो तेस्रो गोल पूरा गरे। यी दुई खेलाडीबाहेक दुवै टोलीका अन्य कुनै पनि खेलाडीले तीन गोलको आँकडा छुन सकेका छैनन्।
इटालियन क्लब इन्टर मिलानबाट खेल्ने मार्टिनेज फाइनलमा फेरि बेन्चबाट खेल सुरु गर्ने सम्भावना छ। अग्रपंक्तिमा एट्लेटिको म्याड्रिडका जोडी जुलियन अल्भारेज र जुलियानो सिमेओनले विंगबाट आक्रमणको गति बढाउने जिम्मेवारी पाउने सम्भावना छ।
यी तीन खेलाडीको पछाडि इंग्ल्यान्डले भत्काउन नसकेको बलियो मिडफिल्ड पर्खाल हुनेछ।
यो पर्खाल तीन शक्तिशाली मिडफिल्डरबाट बनेको छ एलेक्सिस म्याक एलिस्टर, लियान्द्रो परेडेस र एन्जो फर्नान्डेज। सेमिफाइनलमा अर्जेन्टिनाका लागि बराबरी गोल गर्ने फर्नान्डेजले टोलीको मिडफिल्डलाई थप मजबुत बनाएका छन्।
के अर्जेन्टिनाको डिफेन्सले स्पेन र यामाललाई रोक्न सक्छ?
अर्जेन्टिनाको डिफेन्सको केन्द्रमा रहेका दुई खेलाडीले फुटबल विश्लेषकहरूबीच फरक–फरक धारणा सिर्जना गरेका छन्। इंग्ल्यान्ड र म्यानचेस्टर युनाइटेडका पूर्व डिफेन्डर ग्यारी नेभिलले लिसान्द्रो मार्टिनेज र क्रिस्टियन रोमेरोलाई "विश्वकै उत्कृष्ट तर खराब प्रदर्शन गर्ने सेन्टर–ब्याक जोडी" भनेर वर्णन गरेका छन्।
"उनीहरूबाट लगभग हरेक खेलमा एउटा गोल निस्किन्छ जस्तो लाग्छ" नेभिलले ओभरल्याप पोडकास्ट मा भनेका थिए।"तर तपाईं उनीहरूलाई हेर्नुहुन्छ भने उनीहरू आफैं गोल गरिरहेका हुन्छन्, हेडर जितिरहेका हुन्छन्, मैदानको हरेक ठाउँमा देखिन्छन्—यो अविश्वसनीय छ।कहिलेकाहीँ उनीहरू असाधारण रूपमा उत्कृष्ट देखिन्छन्, तर अर्को क्षणमै उत्कृष्टबाट निकै कमजोर अवस्थामा पुग्छन्।
इंग्लिस प्रिमियर लिग क्लब टोटनहम हट्सपरबाट खेल्ने रोमेरोले यी टिप्पणीलाई "हास्यास्पद" भनेका थिए।
२८ वर्षका यी दुवै डिफेन्डरले प्रतियोगिताको अन्तिम सिट्टी बज्दासम्म आफ्नो सम्पूर्ण क्षमता लगाउनेछन् र मार्टिनेज आलोचनाबाट पछि हट्ने खेलाडी होइनन्।
नेभिलका पूर्व म्यानचेस्टर युनाइटेड सहकर्मी पाउल स्कोल्सले यसअघि मार्टिनेज सेन्टर–ब्याक हुँदा क्लबले उपाधि जित्न नसक्ने बताएका थिए। उनको १.७५ मिटर उचाइलाई स्कोल्सको मुख्य कारणमध्ये एक मानिएको थियो।
तर ओल्ड ट्राफोर्डका समर्थकहरूले मार्टिनेजको समर्पणका कारण उनलाई निकै मन पराएका छन्। पछिल्ला दुई सिजनमा युनाइटेडको डिफेन्समा देखिएको समस्या पनि धेरै हदसम्म मार्टिनेजको लामो चोटका कारण मैदानबाहिर रहनुसँग जोडिएको थियो।
ओयार्जाबाल मार्टिनेजभन्दा ६ सेन्टिमिटर अग्ला छन् तर स्पेनले बारम्बार अर्जेन्टिनाको पेनाल्टी क्षेत्रमा हावाबाट बल पठाउने रणनीतिले मात्र फाइनलको निर्णय हुने सम्भावना कम छ।
यस फाइनलका मुख्य समाचारहरू सायद बार्सिलोनाको विगत, वर्तमान र सम्भावित भविष्यसँग जोडिनेछन्। तर विश्वकप २०२६ को इतिहासमा छाप छोड्ने जादु मेसीको हुनेछ कि यामालको?
खेलका व्यवसायिक पक्षसँग जोडिएका व्यक्ति र प्रायोजकहरू पनि समर्थकहरूजस्तै आशावादी हुनेछन् । फाइनल मात्र होइन, २०२६ को विश्वकपको अन्तिम क्षणमा पनि विश्व फुटबलका यी सुपरस्टारमध्ये कसैको अद्वितीय र अमिट क्षणले सबैको ध्यान खिचोस्।
